Ook NAVO-lid Turkije lag recent onder vuur van Iran. Turkije zou om steun van de bondgenoten kunnen vragen. Conform artikel 5 van het NAVO-verdrag is een aanval op één bondgenoot een aanval op alle bondgenoten. Het zou een goede zaak zijn als de NAVO zou bijdragen aan de oorlog tegen de theocraten in Teheran. Dat is het punt niet.
Turkije versus Israël
Maar wat nu als Israël zich op enig moment genoodzaakt ziet om zich te verdedigen tegen Erdogan, de theocraat in Ankara die lijkt te dromen van het herstel van het Ottomaanse kalifaat? Die zijn geestverwanten van Hamas op allerlei manieren steunt en zomaar de rol van Iran tegenover Israël zou kunnen overnemen. Hamas streeft naar de vernietiging van Israël en het uitroeien van alle Joden.
Turkije versus de Koerden
Of wat nu als het de Koerden lukt om in hun deel van Iran een eigen staat te stichten wat ongetwijfeld tot vijandelijkheden met Turkije zou leiden, al dan niet na een in scène gezette aanval? In eigen land heeft Erdogan al tienduizenden Koerden laten vermoorden. Erdogan maakt zich liever druk om een volk waar vóór 1964 nog nooit iemand van had gehoord, dan dat hij de Koerden de eigen staat gunt waar ze meer recht op hebben dan de Palestijnen.
Vechten voor een islamitische autocraat?
Als Turkije in bovenstaande twee gevallen een beroep zou doen op artikel 5 zouden onze soldaten wellicht hun leven moeten geven in de strijd van Turkije tegen Israël of Koerdistan. Met alle panelen die zowel nationaal als internationaal steeds sneller verschuiven, zou deze zeer onwenselijke situatie zich zomaar voor kunnen doen. Zitten we daar echt op te wachten? Vechten voor een islamitische autocraat, tegen Israël of de Koerden?
Preambule en artikel 2
Maar gelukkig bestaat het NAVO-verdrag uit meer artikelen, met ook nog een preambule. In die preambule staat onder andere: ‘Zij (de Partijen bij dit Verdrag) zijn vastbesloten om de vrijheid, het gemeenschappelijk erfdeel en de beschaving van hun volken, welke zijn gegrondvest op beginselen van democratie, persoonlijke vrijheid en rechtsorde, veilig te stellen.’ Artikel 2 begint met deze zin: ‘De Partijen zullen bijdragen tot een verdere ontwikkeling van vreedzame en vriendschappelijke internationale betrekkingen door haar vrije instellingen te versterken, door een beter begrip te wekken voor de grondslagen waarop deze instellingen berusten en door stabiliteit en welvaart te bevorderen.’
NAVO als waardengemeenschap
De NAVO is kortom niet slechts een militair bondgenootschap, maar ook een waardengemeenschap. En die waarden zijn de waarden van de westerse democratische rechtsstaten. Het is duidelijk dat Turkije onder Erdogan een andere weg is ingeslagen. Voor hem is democratie ‘slechts de trein die wij nemen tot we op onze bestemming zijn aangekomen. Minaretten zijn onze bajonetten. Koepels onze helmen. Moskeeën onze kazernes en gelovigen onze soldaten.’ Deze laatste oorlogszuchtige zinnen sluiten naadloos aan bij de islamitische tweedeling van de wereld in een huis van vrede en een huis van oorlog, namelijk dat deel van de wereld dat nog niet islamitisch is en nog moet worden veroverd. Voor wie zo naïef is om te denken dat er in de brug tussen Oost en West die Turkije zou zijn, ruimte is voor een soort Europese islam heeft Erdogan de volgende terechtwijzing in petto (uit 2017): “De islam kan niet ‘gematigd’ of ‘niet matig’ zijn. De islam kan slechts één ding zijn.” Hij stelde dat het ‘octrooi van dit concept’ (van de gematigde islam) zijn oorsprong in het Westen vindt, dat wil dat de islam zal verzwakken.
Karakter van de islam
Van de hand van professor David Pinto verscheen op 5 maart hier bij NieuwRechts een uitstekend artikel over het karakter van de islam waarin hij de fundamentele vraag stelde of ‘een traditie waarin religie, recht en staatsmacht ooit één geheel vormden — en waarin het voorbeeld van de stichter normatief blijft — zich werkelijk (kan) voegen naar een pluralistische rechtsstaat?’ Het antwoord laat zich raden.
Zodra zich voor Erdogan een electorale concurrent aandient als Ekrem Imamoglu, de burgemeester van Istanbul, dan verdwijnt die in de gevangenis waar zich ook buitensporig veel journalisten bevinden (turkishminute.com: ‘Turkey has dropped to 159th out of 180 countries in the 2025 World Press Freedom Index, published Friday by Reporters Without Borders (RSF), the Stockholm Center for Freedom reported.’).
Turkije als onbetrouwbare bondgenoot
Turkije is ver afgedwaald van het democratische spoor waar het zich lang geleden op leek te bevinden. Het mag dan na de VS het grootste leger binnen de NAVO hebben, dat moet geen reden zijn om je kop net zo ver in het zand te steken als diegenen die de multiculturele samenleving een succes noemen en de islam een vreedzame religie. Met de aankoop voor 2,5 miljard euro van het Russische luchtverdedigingssysteem S-400 toonde Turkije al in 2019 aan een onbetrouwbare bondgenoot te zijn. De andere lidstaten vrezen dat de S-400 Rusland informatie doorgeeft over het traceren van F-35-gevechtsvliegtuigen.
In een wereld waarin de panelen ongekend snel verschuiven, kunnen we dit er niet bij hebben als we nog enig belang hechten aan een betrouwbare verdediging en enige geloofwaardigheid. Laten we vooral zuinig zijn op onze westerse waarden en Turkije zo snel mogelijk uit de NAVO zetten.
Dit artikel is op 19 maart 2026 gepubliceerd op de website van NieuwRechts: https://nieuwrechts.nl/109749-wat-doet-turkije-eigenlijk-nog-in-de-navo/